Erweiterte Partizipialattribute

📘 Grammatik · 1. ünite · 1/5

Erweiterte Partizipialattribute

5 bölüm11 örnek4 sık hata
Koca bir ilgi cümlesi artikel ile isim arasına sıkıştırılır; bu yapı uzmanlık, basın ve resmî metinlerin tipik özelliğidir ve C1'de hem okurken hem yazarken şarttır.

Yapı: artikel – genişletme – ortaç – isim

İlgi cümlesinde fiilden önce gelen her şey ortacın önüne geçer. Ortaç bir sıfat gibi çekimlenir. Böylece artikel ile isim arasında on ya da daha fazla sözcük bulunabilir.

RelativsatzPartizipialattribut
die Preise, die seit Monaten steigendie seit Monaten steigenden Preise
der Bericht, der gestern veröffentlicht wurdeder gestern veröffentlichte Bericht
die Gäste, die aus Genf angereist sinddie aus Genf angereisten Gäste
Massnahmen, die sofort umgesetzt werden müssensofort umzusetzende Massnahmen

Ortaç I mi, ortaç II mi?

Ortaç I (`-end`) etken ve eşzamanlıdır: eylem şu anda sürmektedir. Ortaç II geçişli fiillerde edilgen, `sein` ile çekimlenen geçişsiz fiillerde etken ve tamamlanmış anlam taşır. `haben` ile çekimlenen geçişsiz fiillerden sıfat olarak ortaç II yapılmaz.

  1. die schlafenden Kinderuyuyan çocuklargleichzeitig, aktiv
  2. die renovierte Altstadtrestore edilmiş eski şehirpassiv, abgeschlossen
  3. der verspätet eingetroffene Zugrötarla gelmiş trensein-Verb: aktiv, abgeschlossen
  4. die gestiegenen Mietenartmış kiralarsteigen → ist gestiegen

zu + ortaç I: gerundiv

`zu` + ortaç I biçimi `sein zu` + mastara karşılık gelir ve edilgen anlamda zorunluluk ya da olanak bildirir. Resmî metinlerde ve talimatlarda son derece sık görülür.

  1. die bis Ende Monat einzureichenden Unterlagenay sonuna kadar teslim edilmesi gereken belgeler
  2. ein kaum zu überschätzender Vorteilönemi abartılamayacak bir avantaj
  3. die noch zu klärenden Fragenhenüz açıklığa kavuşturulması gereken sorular

Okuma stratejisi: sondan başa doğru

Ardından uygun bir isim gelmeyen bir artikel görürsen, bir ortaç sıfatı başlıyor demektir. İsme atla, sonra ortacı oku ve geriye doğru artikele kadar ilerle. Türkçe konuşanlar için bu tanıdıktır: `-en`/`-dığı` yapıları da ismin önünde durur.

  1. Die vom Bundesrat im Frühling vorgeschlagene und vom Parlament inzwischen verabschiedete Reform tritt nächstes Jahr in Kraft.Federal Konsey'in ilkbaharda önerdiği ve Parlamento'nun bu arada kabul ettiği reform gelecek yıl yürürlüğe giriyor.
  2. Wir danken allen an der Umfrage teilnehmenden Mitarbeitenden.Ankete katılan tüm çalışanlara teşekkür ederiz.

Üslup: ne zaman çözmeli?

Yaklaşık altı sözcükten uzun bir niteleme ya da üst üste iki ortaç okumayı zorlaştırır. E-postalarda ve sunumlarda ilgi cümlesi çoğu zaman daha iyi seçimdir; raporda ise ortaç sıfatı yer kazandırır.

  1. die von der im letzten Jahr gegründeten Stiftung finanzierten Projektegeçen yıl kurulan vakfın finanse ettiği projelerschwer lesbar
  2. die Projekte, die von der letztes Jahr gegründeten Stiftung finanziert werdengeçen yıl kurulan vakıf tarafından finanse edilen projelerleichter
die vom Gericht getroffen Entscheidung die vom Gericht getroffene Entscheidung
Ortaç bir sıfat çekim eki almalıdır.
die zu erledigten Aufgaben die zu erledigenden Aufgaben
`zu`dan sonra ortaç II değil, ortaç I gelir.
die gearbeiteten Angestellten die Angestellten, die gearbeitet haben
`haben` alan geçişsiz fiillerden sıfat olarak ortaç II yapılmaz.
der Bericht gestern veröffentlichte der gestern veröffentlichte Bericht
Ortaç doğrudan ismin önünde, genişletme ise onun önünde durur.
Bu konunun kendi testi: 10 set, her sette 10 soru.Grammatik-Test →

Bu adımı bitirdin mi?