📘 Grammatik · 6. ünite · 1/6

Modalpartikeln vertieft

5 bölüm8 örnek4 sık hata

Hangi belirteç hangi cümle türüne uyar, vurgu neyi değiştirir, belirteçler nasıl birleştirilir? C1'de doğal konuşup konuşmadığın buna bağlıdır.

Belirteç mi, tam sözcük mü?

Aynı sözcüklerin başka işlevleri de vardır: zarf, bağlaç, yanıt sözcüğü. Belirteç olarak vurgusuzdurlar, orta alanda dururlar ve içerik değişmeden atılabilirler.

Wort	als Vollwort	als Partikel
eben	Er ist eben (= gerade) gegangen.	Das ist eben so.
denn	Ich bleibe, denn es regnet.	Was ist denn los?
schon	Sie ist schon da.	Das wird schon klappen.
ja	Ja, ich komme.	Du bist ja schon da!
auch	Ich komme auch.	Hast du auch alles eingepackt?

Belirteçler ve cümle türleri

Her belirteç her cümleye uymaz. `denn` ve `etwa` yalnızca sorularda, `ja` daha çok bildirme ve ünlem cümlelerinde, `bloss` ve `nur` istek ve dilek cümlelerinde bulunur.

Satztyp	typische Partikeln	Beispiel
Aussage	ja, doch, eben, halt, wohl, schon	Das haben wir ja besprochen.
W-Frage	denn, eigentlich, bloss	Wo bleibt sie denn?
Ja/Nein-Frage	denn, etwa, auch	Hast du etwa schon gegessen?
Aufforderung	doch, mal, bloss, ruhig, JA	Setz dich ruhig hin.
Wunschsatz	doch, bloss, nur	Wenn er doch nur anrufen würde!

Vurgu her şeyi değiştirir

Vurgulu belirteçlerin kendine özgü, çoğu zaman daha güçlü bir anlamı vardır. İsteklerde vurgulu `JA` bir uyarıdır, vurgulu `DOCH` olumsuz bir varsayıma karşı çıkar.

Mach das ja nicht noch einmal!Sakın bunu bir daha yapma!JA betont: Warnung
Er ist also DOCH gekommen.Demek ki yine de gelmiş.entgegen der Erwartung
Das ist doch klar.Bu açık işte.unbetont: Selbstverständlichkeit

Birleşimler ve sıralama

Birden fazla belirteç belirli bir eğilimi izler: `ja`, `denn`den, `denn` `doch`tan, `doch` `eben/halt`tan, onlar da `mal`dan önce gelir. Vurgusuz zamirler belirteçlerden önce durur.

Das ist ja doch gar nicht so schlecht.Aslında hiç de fena değilmiş.
Komm doch mal vorbei.Bir ara uğrasana.
Kannst du mir mal kurz helfen?Bana bir saniye yardım edebilir misin?

Bölgesel ve üslup farkları

`halt` güneyde ve İsviçre'de, `eben` daha çok kuzeyde yaygındır. Yarı resmî İsviçre e-postalarında `doch` bir ricayı yumuşatır: `Könnten Sie mir doch bitte …`. Rapor ve bilirkişi metinlerinde belirteç kullanılmaz.

Das ist halt so in der Schweiz.İsviçre'de işler böyle işte.südlich, CH
Dann musst du eben früher aufstehen.O zaman daha erken kalkman gerekecek, ne yapalım.eher nördlich

Das ist denn schön. Das ist ja schön!

Belirteç olarak `denn` yalnızca sorularda kullanılır.

Kannst du mal mir helfen? Kannst du mir mal helfen?

Vurgusuz zamirler belirteçten önce gelir.

Halt ist das so. Das ist halt so.

Belirteçler asla ön alanda bulunmaz.

Wie Sie ja wohl eben wissen, ist der Vertrag ausgelaufen. Wie Ihnen bekannt ist, ist der Vertrag ausgelaufen.

Üst üste belirteçler resmî yazıda laubali ya da alaycı durur.

Bu konunun kendi testi: 10 set, her sette 10 soru.Grammatik-Test →

Bu adımı bitirdin mi?