📘 Grammatik · 3. ünite · 1/7

Indirekte Rede: Konjunktiv I vertieft

5 bölüm5 örnek4 sık hata

C1'de konu artık yalnızca `sei` ve `habe` değil; yedek biçimler, zaman basamakları, sorular, istekler ve uzun aktarılan söz bölümleri.

Yedek biçim kuralı

Konjunktiv I yalnızca bildirme kipinden farklıysa kullanılır. Aksi hâlde Konjunktiv II'ye geçilir; o da belirsiz ya da eskimişse `würde` + mastar kullanılır.

Direkte Rede	Konj. I	Ersatz
er kommt	er komme	—
sie haben Zeit	sie haben (= Indikativ)	sie hätten Zeit
wir arbeiten	wir arbeiten (= Indikativ)	wir würden arbeiten
ihr wisst	ihr wisset (veraltet)	ihr wüsstet
ich bin	ich sei	—

Zaman basamakları

Dolaylı anlatımda yalnızca üç zaman basamağı vardır. Doğrudan anlatımdaki tüm geçmiş zaman biçimleri (Präteritum, Perfekt, Plusquamperfekt) `habe/sei` + ortaç II olur.

Zeitstufe	Direkt	Indirekt
Gegenwart	„Ich bin überlastet.“	Sie sagt, sie sei überlastet.
Vergangenheit	„Ich war / bin krank gewesen.“	Er sagt, er sei krank gewesen.
Vergangenheit	„Wir unterschrieben den Vertrag.“	Sie sagen, sie hätten den Vertrag unterschrieben.
Zukunft	„Ich werde zurücktreten.“	Er erklärt, er werde zurücktreten.

Sorular ve istekler

Evet/hayır soruları `ob` ile, soru sözcüklü sorular soru sözcüğüyle başlar. İstekler `sollen` (talimat) ya da kibar biçimde `mögen` ile aktarılır.

Die Kundin fragte, ob die Lieferung noch diese Woche eintreffe.Müşteri, teslimatın bu hafta içinde gelip gelmeyeceğini sordu.
Er wollte wissen, wann die Sitzung beginne.Toplantının ne zaman başlayacağını öğrenmek istedi.
Die Chefin sagte, wir sollten den Bericht überarbeiten.Şef, raporu gözden geçirmemiz gerektiğini söyledi.
Man bat uns, wir möchten von Rückfragen absehen.Bizden ek soru sormaktan kaçınmamız rica edildi.sehr höflich

Aktarma fiili olmadan aktarılan söz

Basın ve tutanak metinlerinde yalnızca ilk cümle `sagte`, `erklärte` vb. ile başlatılır. Sonrasında aktarmanın sürdüğünü yalnızca Konjunktiv gösterir; bildirme kipine geçmek kopukluk yaratır.

Der Gemeindepräsident erklärte, die Finanzlage sei angespannt. Man habe bereits Sparmassnahmen beschlossen. Weitere Kürzungen seien nicht auszuschliessen.Belediye başkanı mali durumun gergin olduğunu açıkladı. Tasarruf önlemlerine şimdiden karar verildiğini, daha fazla kesintinin göz ardı edilemeyeceğini söyledi.

Bakış açısı değişimi ve mesafe

Zamirler, yer ve zaman belirteçleri yeni konuşma durumuna uyar. Konjunktiv'in kendisi tarafsızlık bildirir: ifade aktarılır ama sahiplenilmez. `dass`tan sonra bildirme kipi konuşma dilini çağrıştırır ve onaylama izlenimi verebilir.

direkt	indirekt
heute	an jenem Tag / am selben Tag
morgen	am nächsten Tag / am folgenden Tag
gestern	am Vortag
hier	dort
ich / mein	er, sie / sein, ihr

Sie sagten, sie haben keine Zeit. Sie sagten, sie hätten keine Zeit.

`sie haben` bildirme kipiyle aynıdır, bu yüzden Konjunktiv II kullanılır.

Er sagte, er würde gestern krank gewesen sein. Er sagte, er sei gestern krank gewesen.

Dolaylı anlatımda geçmiş: `sei/habe` + ortaç II.

Sie fragte, wann kommt der Techniker. Sie fragte, wann der Techniker komme.

Dolaylı soru bir yan cümledir: fiil sonda.

Er sagte, dass er sei einverstanden. Er sagte, dass er einverstanden sei. / Er sagte, er sei einverstanden.

`dass` ile fiil sona, `dass` olmadan ikinci konuma gelir.

Bu konunun kendi testi: 10 set, her sette 10 soru.Grammatik-Test →

Bu adımı bitirdin mi?